Skip navigation

1900-1910

Những năm 1900 đánh dấu sự kết thúc của một kỉ nguyên ngây thơ và bắt đầu một kỉ nguyên sáng tạo mới chưa từng biết đến trong lịch sử loài người. Thế kỉ 20 bắt đầu bằng sự băng hà của một hoàng đế mà tên tuổi còn được nhớ mãi: Nữ hoàng Victoria. Bên kia Đại dương, Hoa Kì cũng mất đi một vị lãnh tụ, tổng thống McKinly trong một vụ ám sát và chào đón người tiền nhiệm Theodore Roservelt.

Bất chấp việc phần lớn thế giới đón nhận sự chuyển giao thế kí một cách bình lặng, vẫn có những điểm nóng khắp nơi trên địa cầu như cuộc bạo động bài ngoài, bài Cơ Đốc của người Trung Quốc (Boxer Rebellion), cuộc chiến của người Phi gốc Hà Lan ở Nam Phi hay cuộc chiến giữa Đế chế Nga – Nhật. Tại San Francisco, một trận động đất phá hủy cả thành phố và làm rung chuyển cả thế giới.

Thời kì đầu của thế kỉ 20 còn chứng kiến sự ra đời của những phát mình kì diệu như cải tiến ô tô, hình ảnh động trên màn ảnh rộng. Và điều khó tin nhất là sự ra đời của một cỗ máy khiến cho con người có thể bay lượn như chim.

Những năm 1900  mở toang cánh cửa cho một kỉ nguyên hiện đại, kỉ nguyên của sự khám phá.

1910-1920

Năm 1910 mở ra một thập kỉ mới đầy những cuộc chiến ở khắp nơi trên lục địa châu Âu. Điều không thể tránh khỏi đã tiến một bước gần hơn sau cái chết của người được mệnh danh là “Edward – người hòa giải” – Vua Edward VII của Anh.

Khi cả thế giới mong chờ hòa bình thì các nghiên cứu và khám phá vẫn cứ diễn ra: Hai nhóm các nhà thám hiểm vĩ đại đã đặt chân đến Nam Cực.

Một trong những kì quan của thế kỉ 20 được khai phá ở Panama trong khi một kì quan khác bị chìm dưới biển sâu – đó là khi chiếc Tàu Titanic bất tử gặp định mệnh của nó. Tấn bi kịch tiếp tục với các sự kiện khủng khiếp theo sau: vụ ám sát hoàng tử Áo và vợ tại Sarajevo. Chẳng bao lâu sau đó, cả dân tộc điên đảo trong những ngày đen tối nhất của thế kỉ.

1920 – 1929

Thập niên 1920 là một thập kỉ quá độ. Với nhiều người, đây là một khoảng thời gian đáng nhớ. Phụ nữ Hoa Kì giành được quyền bầu cử. Charles Lindbergh trở thành người đầu tiên bay một mình qua Đại Tây Dương. Đây cũng là thời kì có những biến động lớn. Chủ nghĩa phát xít Mussolini chiếm Rome. Thị trường chứng khoán sụp đổ và thời kì suy thoái bắt đầu. Và một trong những trận động đất tồi tệ nhất trong lịch sử làm rung chuyển cả Nhật Bản.

Nhưng tinh thần của loài người đã chiến thắng với hàng loạt các phát minh mới ra đời: Penicillin, Truyền hình, Bộ phim có lời thoại đầu tiên. Loài người đã tạo ra đà phát triển cho thế kỉ 20 trong thập kỉ đầy náo động này.

1930-1939

Thập niên 1930 được hình thành bởi nền kinh tế suy thoái không chỉ ở Hoa Kì mà còn trên phạm vi toàn thế giới. Cuộc Khủng Hoảng Lớn dẫn đến sự nổi lên của những lãnh tụ muốn sử dụng quyền lực làm thay đổi thế giới, đưa thế giới thoát khỏi thời kì khó khăn. Ở Hoa Kì, Franklin D. Roosevelt lên nắm quyền. Tại Đức, Adofl Hitler nắm quyền lực tối cao. Ở Tây Ban Nha, Tướng Franco chiến thắng trong cuộc nội chiến đẫm máu giành quyền lânh đạo đất nước. Ở Anh, hoàng đế từ bỏ ngôi vị trong khi Thủ tướng nắm quyền độc tài. Và kỉ nguyên của gangster kết thúc với lệnh bãi bỏ luật Khô.

1940-1949

Chủ nghĩa phát xít phát triển không ngừng trong những năm 1940. Đảng Nazi Đức đã xâm chiếm gần như toàn bộ Châu Âu. Chỉ còn Anh ngáng chân Hitler trên con đường thống trị toàn châu Âu. Trên mặt trận Thái Bình Dương, Nhật Bản đánh lén Mĩ ở cảng Pearl, Hawaii, kéo Mĩ vào cuộc chiến.

Đúng lúc đó, phe Đồng minh có thể làm xoay chuyển cục diện cuộc chiến chống lại phe các cường quốc trong trục Berlin – Tokyo tại Midway, Stalingrad và Normandy. Tại châu Âu, chiến tranh kết thúc bằng việc phe Đồng Minh chiếm Berlin và trên mặt trận Thái Bình Dương, sức tàn phá khủng khiếp của bom nguyên tử buộc Nhật Bản phải đầu hàng.

Sau khi chiến tranh kết thúc, Liên Hợp Quốc nổi lên như một lực lượng gìn giữ hòa bình thế giới. Và thập kỉ này kết thúc bằng việc Hoa Kì thực hiện một cuộc chiến tranh mới: Chiến tranh lạnh, cuộc chiến đặt nền móng sâu sắc hình thành nên thế giới trong các thập kỉ tiếp theo.

1950-1959

Thập kỉ 1950 là một thập kỉ mà chủ nghĩa cộng sản thách thức toàn thế giới. Cuộc chiến tranh Triều Tiên đẫm máu chia cắt đất nước sau hơn 3 năm. Thế lực của Fidel Castro nắm quyền lãnh đạo Cuba. Trận Điện Biên Phủ kết thúc với thằng lợi thuộc về phe Cộng Sản, cuối cùng khiến Mĩ nhảy vào cuộc chiến. Một cuộc kháng chiến chống Soviet tại Hungary đã bị người Nga đè bẹp. Những lo lắng trong chiến tranh lạnh dẫn đẫn tới việc phát triển bom khinh khí.

Nhưng thế giới vẫn có những điểm nhấn quan trọng khác: nước Anh tôn vinh nữ hoàng Elizabeth trong ngày đăng quang. Jonas Salk tìm ra vắc xin chống bại liệt. Và kỉ nguyên không gian bắt đầu với việc Soviet phóng tàu vũ trụ Sputnik.

1960 – 1969

1960s là thập kỉ của không chỉ khủng hoảng mà còn là của sự đổi mới. Thế giới sống trong bờ vực của sự hủy diệt hạt nhân khi mà chiến tranh lạnh thực sự đang nóng lên và hai siêu cường trực tiếp đối đầu nhau tại các điểm nóng trên khắp địa cầu. Những căng thẳng ở Trung Đông làm nổ ra cuộc chiến 6 ngày. Mĩ đối mặt với nguy cơ chia rẽ giữa tiền tuyến và hậu phương khi cuộc chiến ở Việt Nam ngày càng trở nên ác liệt. Đất nước vấp phải sự nổi lên của một trật tự xã hội mới. Và cái chết của một số lãnh tụ có ảnh hưởng lớn.

Nhưng thập kỉ này cũng mang lại những thay đổi vô cùng lớn lao. Nhóm nhạc Anh, The Beatles, đã đem đến một cuộc cách mạng âm nhạc. Và cuộc chạy đua vào không gian của các siêu cường đã đưa người đầu tiên lên Mặt Trăng – một bước nhảy vĩ đại của loài người.

[Còn tiếp]

Kết

Thật may mắn vì thông qua bộ phim tài liệu lịch sử gồm 10 tập Witness to history, những con người của thế kỉ 21 lại có thể tận mắt chứng kiến, nhìn nhận một thế kỉ đầy biến động đã qua, rút ra một cái gì đó để hướng về một tương lai tươi sáng! Tìm hiểu lịch sử thế giới cận đại chưa bao giờ hấp dẫn hơn thế: sống động và vô cùng chân thực.

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: